Okul Öncesi Öğretmenlerin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğuna Yönelik Metaforlarının Belirlenmesi
     
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Ali İbrahim Can GÖZÜM Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 2148-7510
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2020
Cilt / Sayı / Sayfa 22 / 3 / 857–876 DOI 10.17556/erziefd.803146
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1320426
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmelerinin DEHB ilişkin metaforik algılarını tespit etmektir. Araştırma nitel araştırma yöntemi fenomoloji araştırma desenine göre yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Anadolu’daki bir ilin MEB bağlı resmi bağımsız anaokullarında görev yapmakta olan 32 okul öncesi öğretmenin katılımıyla oluşturulmuştur. Öğretmenlerin DEHB kavramına ilişkin metaforları tespit etmek için “metafor formu” hazırlanmıştır. Metafor formunda öğretmenlerden “Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu……………gibidir; çünkü…” ifadesini tamamlamaları istenmiştir. ‘DEHB’ kavramına ilişkin metaforların tespit edilmesi için veriler üç aşamada analiz edilmiştir. Birinci aşama kodların oluşturulması, ikinci aşama kategorileştirme, üçüncü aşama kategori adlandırılmasıdır. Temalar DSM-5 DEHB tanı ve ölçütlerine göre adlandırılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öğretmenler ürettikleri 76 metafordan 39 farklı metafor tespit edilmiştir. Metaforlar, “dikkatsizlik , “aşırı hareketlilik ve dürtüsellik” ve “önlem” temaları altında yer almıştır. “Kuş” metaforu en çok tekrarlanmıştır. Araştırmanın sonuçları incelendiğinde, öğretmenlerin kıdem yılı yüksek olan ve DEHB olan çocuklara öğrenim verme durumlarına göre, ürettikleri metaforlar daha çok “önlem” teması altındadır. Kıdem yılı azaldıkça “aşırı hareketlilik ve dürtüsellik” teması altında metaforların arttığı gözlemlenmektedir.
Anahtar Kelimeler