Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerde Bulunan Duygu ve Savunma Mekanizmalarının İncelenmesi
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Selma ERDAĞI Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Devrim ERGİNSOY OSMANOĞLU Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Journal of Turkish Studies
Dergi ISSN 1308-2140
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 11-2017
Cilt / Sayı / Sayfa 12 / 25 / 12–25 DOI 10.7827/TurkishStudies.12193
Makale Linki http://dx.doi.org/10.7827/turkishstudies.12193
Özet
Her insan kültürü, sosyal çevresi, bu çevrenin geri bildirimleri ve eğitim biçimi gibi birçok kaynaktan gelen bilgi yığınıyla karşılaşır. Bu bilgiler bilişsel bir sistem tarafından yorumlanır ve bireylerin çevresiyle uyumunu ve kendinde kaygı yaratan değişikliklere geliştirdiği tepkileri oluşturur. Kaygı ve kaygı ile başa çıkabilme becerisi kökenini, çocukluk yaşantısında verilen eğitimden, anne-baba, öğretmenler ve arkadaşlarla kurulan ilişkilerden alır. Bu bağlamda erken yaşlarda çocuklara verilen eğitim sürecinde çocukların hangi stratejileri kullanmaları gerektiğine dair telkinlerin belirlenmesi önemlidir. Kaygı ve stresle başa çıkma süreçleri incelendiğinde birçok kuram dikkati çekmektedir. Bu kuramların başında psikanalitik yaklaşımın kaygıyla baş etme stratejileri olarak bilinen savunma mekanizmaları gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda okutulan Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde bulunan kahramanların sıklıkla yaşadıkları duygular ve psikanalitik yaklaşıma göre bu duygularla hangi baş etme stratejilerini kullandıklarını belirlemektir. Bu araştırmada 5, 6, 7 ve 8. sınıflara ait Türkçe ders kitaplarındaki toplam 12 metin incelenmiştir. Araştırmada incelenecek metinler öğrencilere görüş sorularak belirlenmiştir. Öğrencilerden 2016-2017 yılı içinde Türkçe ders kitabında yer alan ve en çok etkilendikleri üç metnin isimlerini yazmaları istenmiştir. Frekansı en yüksek olan bu metinlerde yer alan kahramanların, problem durumlarında kullandıkları stratejiler, psikanalitik yaklaşıma göre incelenmiştir. Araştırmada tarama modeli, verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Sonuçlara göre hikâyelerde adı geçen kahramanlar sırasıyla en fazla "korku, üzüntü, öfke ve endişe" duygularını yaşamaktadır. Bu duygularla baş etme sürecinde kullandıkları savunma mekanizmaları ise yine sırasıyla "gerileme, fedakârlık, agresif davranış, baskılama, boyun eğme ve karşıt tepki geliştirme" olarak belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler