Arap Gramerinde “لو ve لولا ” Edatlarının İşlevsel Özellikleri ve Anlama Katkısı
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Yaşar Fatih AKBAŞ Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Mustafa Karaca T.C. Cumhurbaşkanlığı
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Erzurum Kultur ve Egitim Vakfi
Dergi ISSN 1301-6229
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 03-2023
Cilt / Sayı / Sayfa – / 93 / 463–477 DOI 10.17753/sosekev.1225964
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosekev/issue/76184/1225964
UAK Araştırma Alanları
Arap Dili ve Belagatı
Özet
Her dilde bir olayın gerçekleşmesini başka bir sebebe bağlayan birtakım edatlar vardır. Arapçada da bu yapıyı elde etmek amacıyla şart anlamı içeren birçok edat kullanılır. Kendisinden sonra koşul ve devamında koşula bağlı sonucun ifade edildiği bu tür cümle yapılarında kullanılan edatlardan bazıları harf, bazıları isim kategorisinde değerlendirilmiştir. Şart edatları için yapılabilecek bir başka ayrım da edatlardan bazılarının geçmiş zaman bazılarının ise gelecek zamanı ifade etmek maksadıyla kullanılmalarıdır. Zira şart anlamı içeren edatlardan çoğu işlev açısından gelecekteki şartı bildirmek maksadıyla kullanılmaktayken bazıları da geçmişte gerçekleşmeyen durumları anlatır. Bu makalede şart edatları içerisinde geçmişi bildiren ve geçmişle ilgili olması nedeniyle gerçek bir şart anlamı içermediğinden şart edatlarından ayrılan لَوْ ve onun farklı bir versiyonu olan لَوْلَا edatı doküman incelemesi yöntemi kullanılarak ele alınmış, bulgular sistematik bir şekilde analiz edilerek veriye dönüştürülmüştür. Edatların Arap gramerindeki yeri, kullanımları, bu iki edat arasındaki benzer ve farklı yönlerin ele alınmasının yanı sıra edatların şart anlamı dışındaki arz, temenni, tevbîh, tendim ve istifhâm gibi anlamlarına da değinilmiştir. Bu bağlamda edatların anlam özellikleri geniş bir çerçevede ele alınarak bu edatlarla elde edilebilecek muhtemel anlamlar bütüncül bir şekilde ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Arap Dili ve Belâgati | Şart Edatları | Koşul Cümleleri | İmtinaî Şart