Fibromiyalji Hastalarında Ağrı Ataklarına Karşı Kullanılan Güncel Besin Takviyeleri: Geleneksel Derleme
Yazarlar (2)
Yusuf Marankoz
Kafkas Üniversitesi
Doç. Dr. Zümrüt AKGÜN ŞAHİN Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Diğer (Teknik, not, yorum, vaka takdimi, editöre mektup, özet, kitap krıtiği, araştırma notu, bilirkişi raporu ve benzeri) (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan teknik not, editöre mektup, tartışma, vaka takdimi ve özet türünden makale)
Dergi Adı Turkiye Klinikleri
Dergi ISSN 2630-6425
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 6 / 3 / 268–273 DOI 10.5336/jtracom.2023-96119
Makale Linki http://dx.doi.org/10.5336/jtracom.2023-96119
UAK Araştırma Alanları
Dahili Hastalıklar Hemşireliği
Özet
Fibromiyalji; yaygın vücut ağrısı, yorgunluk, uyku bozukluğu, kognitif işlevlerde bozulma ve anksiyete ile seyreden, etiyolojisi bilinmeyen kronik bir sendrom olarak tanımlanmaktadır. Kadınlarda erkeklere göre 3 kat daha fazla görülmektedir. Fibromiyalji tanısı klinik değerlendirme ile konulmasına rağmen henüz hastalığa ait kesin bir laboratuvar testi, radyografik inceleme veya biyolojik bir belirteç bulunmamaktadır. Hastalığın en sık görülen semptomu ise kronik ve yaygın kas-iskelet sistemi ağrısıdır. Yapılan araştırmalar sonucunda, fibromiyalji hastalarında görülen ağrı ataklarının beslenme, besin ögeleri, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı, oksidatif stres gibi birçok etkenle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Hastaların diyetindeki bazı besin ögelerinin (iyot, demir, selenyum, magnezyum, çinko, E, C ve D vitamini, aminoasit, triptofan gibi) eksikliğinin atakları tetiklediği görülmektedir. Literatürde, özellikle antioksidan içeriği yüksek olan diyetle beslenen hastaların fibromiyalji semptomlarında azalma olduğu belirtilmiştir. Günümüzde kesin tedavisi olmayan fibromiyalji hastalığında, eksikliği tespit edilen besin ögelerinin yerine konulmasının, semptomların azalmasında ve yaşam kalitesinin artmasında fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Hastaların fibromiyalji sendromu nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmekte zorlanmaları, sağlık giderlerinin artması ve iş kaybına yol açması nedeniyle fibromiyalji aynı zamanda önemli bir sosyal hastalıktır. Hareketsiz bir yaşam tarzını benimsemeleri ve aktivite eksikliği zamanla kas yapısında ve gücünde azalmaya yol açmaktadır. Bu derlemenin amacı; fibromiyalji hastalarında ağrı ataklarına karşı kullanılan güncel besin takviyelerinin kullanımı konusunda öngörü oluşturmaktır.
Anahtar Kelimeler
Fibromiyalji | ağrı | besin takviyeleri