Kronik aflatoksikozis oluşturulan bıldırcınlarda Coturnix coturnix japonica L karnitinin biyokimyasal hematolojik ve patolojik parametreler üzerine etkilerinin araştırılması
Yazarlar (7)
Mehmet Çitil Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Mahmut KARAPEHLİVAN Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Mehmet Tuzcu T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye
Prof. Dr. Abdullah DOĞAN Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Erdoğan Uzlu Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Emine ATAKİŞİ Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Ayşe KANICI TARHANE Kafkas Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1300-6045 Wos Dergi Scopus Dergi | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | SCI-Expanded | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 01-2007 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 13 / 1 / 75–85 | DOI | – |
| Özet |
| Bu çalışma, bıldırcın yemlerine aflatoksin (AF) (60 μg/kg yem) ilavesiyle deneysel olarak oluşturulan kronik aflatoksikoziste, içme suyuna 200 mg/l dozda L-karnitin verilmesinin etkilerinin araştırılması amacıyla yapıldı. Araştırmada 8 haftalık yaşta 80 adet bıldırcın kullanıldı. Hayvanlar dört eşit gruba (n=20) ayrıldı. Grup II’teki hayvanlara 200 mg/l içme suyu dozunda L-karnitin (Carbitol, DİF-İstanbul), grup III’teki hayvanlara 60 μg/kg yem dozunda AF yeme katılarak ve grup IV’teki hayvanlara 60 μg/kg yem dozunda AF ile 200 mg/l içme suyu dozunda Lkarnitin oral olarak 60 gün boyunca verildi. Yemlere düşük düzeyde AF (60 μg/kg yem) ilavesinin toplam bilirubin düzeyleri (p<0.001) ile AST enzim aktivitelerinde önemli (p<0.001) bir artışa neden olduğu; glikoz (p<0.05), toplam kolesterol (p<0.05), VLDL (p<0.001), trigliserit (p<0.001), albümin (p<0.001) ve kalsiyum (p<0.001) değerlerinde ise kontrol grubuna kıyasla önemli düşüşler olduğu belirlendi. Yeme katılan AF’nin (60 ppb) koagulasyon zamanında anlamlı derecede uzamalar (p<0.001) ile PCV (p<0.01) ve RBC (p<0.001) değerlerinde ise anlamlı düşüşlere neden olduğu tespit edildi. AF+L-karnitin (grup IV) verilen grupta yalnızca AF (grup III) verilen gruba göre istatistik olarak AST enzim aktiviteleri (p<0.001) ve toplam bilirubin düzeylerinde (p<0.001) önemli düşüşler ile glikoz (p<0.05), albümin (p<0.001), hematokrit değerleri (p<0.01) ve eritrosit sayısında (p<0.001) önemli artışlar belirlenirken, pıhtılaşma zamanında ise önemli bir kısalma (p<0.001) tespit edildi. Çalışmada L-karnitin ilavesinin, glikoz, toplam bilirubin, albümin düzeyleri, eritrosit sayısı ve koagulasyon zamanı üzerinde AF’nin olumsuz etkilerini kısmen önlediği, AST enzim aktivitesi ve hematokrit değer üzerinde ise bu koruyucu etkinin tam olarak ortaya çıktığı gözlendi. Sonuç olarak, yemlere düşük düzeyde AF (60 ppb) ilavesinin hayvanlarda biyokimyasal ve hematolojik değerler üzerine önemli etkilere sahip olduğu, 60 ppb düzeyinde AF ile 200 mg/l içme suyu dozunda L-karnitinin birlikte verilmesinin AF’nin biyokimyasal ve hematolojik toksik etkilerini kısmen engelleyerek AF nedeniyle oluşan değişiklikleri olumlu yönde etkilediği ortaya konuldu. Buradan hareketle, kanatlı yemlerindeki AF kontaminasyonunda içme suyuna L-karnitin ilavesinin önemli bir koruyucu role sahip olabileceği kanısına varıldı. |
| Anahtar Kelimeler |
| hematoloji | kümes hayvanları beslenmesi | Coturnix coturnix japonica | aflatoksin | karnitin | biyokimyasal parametreler | Japon bıldırcını | toksisite | vitamin b kompleksi | patoloji |
