Küresel Isınmaya Bağlı Sıcaklık Artışının Evapotranspirasyon (PET) Üzerindeki Etkisinin 1960-2016 Periyodu Boyunca Kars İli İçin İncelenmesi
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Emre TOPÇU Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Şerife Pınar Güvel
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Konya mühendislik bilimleri dergisi (Online) | ||
| Dergi ISSN | 2667-8055 Wos Dergi | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 03-2022 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 10 / 1 / 115–129 | DOI | 10.36306/konjes.970806 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1878426 | ||
| Özet |
| İklim değişikliği tüm yerkürede hissedilmektedir. Hidrolojik çevrimi oluşturan parametrelerin şiddeti öngörülemez şekilde değişmektedir. Potansiyel Evapotranspirasyon (PET), hidrolojik çevrimin tahmin edilmesi en zor parametrelerinden birisidir. Günümüzde sıcaklık artışları ile birlikte dengesi bozulmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’nin kuzeydoğusunda bulunan Kars İli’nde 1960 ve 2016 hidrolojik yılları arasındaki aylık ortalama sıcaklık değerleri kullanılarak iklim değişikliğinin PET değerleri üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. PET hesaplama yöntemi olarak Thornthwaite metodu tercih edilmiştir. Kars İli sınırları içerisinde yer alan toplam 8 gözlemsel noktanın verileri kullanılmıştır. Mann-Kendall trend analizi ve Sen’in eğim metodu yöntemleri kullanılarak PET değerlerindeki trend tespit edilmiştir. Kars İli’nde PET değerlerinin alansal ve zamansal değişimini sergileyebilmek için haritalandırma tekniği kullanılmıştır. Sonuçlara göre yıllık ortalama PET değerleri istatistiksel olarak önemli derecede tüm gözlemsel noktalarda artmıştır. Bölgede yıllık ortalama en yüksek PET değeri Kağızman istasyonunda iken yıllık ortalama en düşük PET değeri Arpaçay istasyonundadır. Yıllık PET değerlerinde en yüksek artış 5.47 mm/onyıl ile Akyaka istasyonunda tespit edilirken en az artış 4.50 mm/onyıl ile Sarıkamış istasyonundadır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Thornthwaite | Kars | Hidroloji | İklim değişikliği | Potansiyel evapotranspirasyon |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |