KÖL TİGİN (K 10) YAZITINDAKİ ÖD T(E)ÑRİ ”YSR” KİŞİ OGLI KOOP ÖLG(E)LİTÖRİM(İ)Ş CÜMLESİ ÜZERİNE
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Eyup Sertaç AYAZ
Kafkas Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | The Journal of Social Science | ||
| Dergi ISSN | 2587-0807 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | Index Copernicus | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 02-2020 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 4 / 7 / 219–225 | DOI | 10.30520/tjsosci.689575 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/979004 | ||
| Özet |
| Köl Tigin yazıtının kuzey cephesinin 10. satırındaki RSY (y1s1r1) kelimesinin yapılan çalışmalarda ‘yaşar’, ‘yasar’ ve ‘aysar’ olarak farklı şekillerde okunduğu gözlenmiştir. Bu okuma farklılıklarından dolayı kelimenin geçtiği cümleye farklı anlamlar verilmiştir. Yazıtların kopyasını sunan çalışmalar (Inscriptions de L’Orkhon 1892: 7; Alyılmaz 2005: 30) RSY (y1s1r1) kelimesindeki işaretlerde ittifak etmiştir. Buradan da anlaşılmaktadır ki okuma farklılıklarının sebebi işaretlerdeki farklılık değil, anlamlandırmadaki tercihlerdir. Aynı cümlenin başında geçen ‘öd täŋri’ ifadesinin anlamlandırılmasında da bir birlik yoktur. Yazıttaki cümlenin doğru anlaşılması için Türk din tarihinin verileri ışığında konunun ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir. Siyasi iktidar ve hakimiyetinin kaynağını Tanrı’dan alan Türk kağanı Bilge Kağan, kurduğu bu cümleyle Türk inanç sistemini özetleyen bir tespit yapmıştır. Bu makalede, daha önce yapılan okuma ve anlamlandırma teklifleri incelenerek, Gök Tanrı temelinde şekillenen inanç sisteminden hareketle RSY (y1s1r1) kelimesi yeniden değerlendirilmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |