EŞLERİN BİRBİRLERİNE SOSYO-EDİMSEL HİTAP BİÇİMLERİ ÜZERİNE TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA
Yazarlar (3)
Prof. Dr. Turgay Han Ordu Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Gencer ELKILIÇ Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Nilüfer Aybirdi
Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Milli Folklor Dergisi
Dergi ISSN 1300-3984 Dergi Bilgileri (2019)
Dergi Tarandığı Indeksler AHCI
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2019
Cilt / Sayı / Sayfa 16 / 123 / 166–176 DOI –
UAK Araştırma Alanları
Dil Kullanım Bilimi
Özet
İnsanlar arasında yakın veya uzak ilişkiyi gösteren hitap biçimleri farklı bağlamlarda sıklıklaaraştırılmıştır. Ancak, eşlerin birbirlerine olan hitap biçimleriyle ilgili sosyo-edimsel çalışmaTürkiye’de yok denecek kadar azdır. Bütün bunlara bağlı olarak bu çalışmada Türkiye’de Kars ilindeyaşayan ve rastgele yöntemle seçilmiş gönüllü 207 evli çiftin eşlerine karşı kullandıkları hitap biçimlerinindeğişik ortamlara göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Katılımcıların seçiminde evli olmave çocuk sahibi olma, şehirde veya köyde yaşama ve akrabalarının olması kriterleri uygulanmıştır.Konuyla ilgili veri toplamak için alan taramasına göre araştırmacılarca hazırlanan iki bölümden oluşananket kullanılmıştır. Ayrıca çeşitli ortamlara göre eşlerin birbirlerine nasıl hitap ettiklerini tespitetmek için dört adet ucu açık soru sorulmuştur. Çalışmanın sonucunda hem köy hem de şehirdeyaşayanların eşlerine yalnızken en çok isimleriyle ve sevgi sözleriyle hitap ettikleri, ancak şehirdeyaşayanların eşlerine sevgi sözcüklerini köydekilere göre daha çok kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıcakadınların erkeklere nispeten sevgi sözcüklerini daha çok tercih ettiği, erkeklerin eşlerine isimleriylehitap etmeyi daha çok tercih ettikleri, hem kadınlar hem erkeklerin eşlerine çocuklarının yanlarındaykenen çok isimleriyle, sevgi ve saygı sözleriyle hitap ettiği belirlenmiştir. İlaveten çalışma, erkeklerisim ve saygı sözüyle kadınlar ise sevgi sözüyle hitap etmeyi daha çok tercih ettiklerini ve şehirdeyaşayanların eşlerine isimlerini, sevgi ve saygı sözcüklerini köydekilere göre daha çok kullandıklarınıgöstermiştir. Eşlerin kayınvalide, kayınbaba ve arkadaş gruplarının yanındayken en çok isimleriyle vesevgi ve saygı sözleriyle hitap ettikleri, erkeklerin isim ile hitap etmeyi kadınlara göre daha çok tercihettikleri görülmüştür. Bu duruma ek olarak, hem köyde hem de şehirde yaşayanlar eşlerine kayınbabave kayınvalidelerinin yanındayken ve arkadaş gruplarının yanındayken en çok isimleriyle ve sevgisaygısözleriyle hitap ettiklerini, ancak şehirde yaşayanların eşlerine isimlerini köydekilere göre dahaçok kullandıkları anlaşılmıştır. Ayrıca yaş, cinsiyet, sosyal statü ve samimiyet gibi birkaç faktörünhitap biçimlerinin kullanımını etkilediğini ortaya çıkmıştır. Kısaca bağlam, eşlere hitabı çok yönlü vedoğrudan etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler
Pdf İndir
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
TR Dizin 3