Risk Factors Associated with Passive Immunity Health Birth Weight and Growth Performance in Lambs I Effect of Parity Dam s Health Birth Weight Gender Type of Birth and Lambing Season on Morbidity and Mortality
  
Yazarlar (4)
Prof. Dr. Erhan GÖKÇE Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Ali Haydar KIRMIZIGÜL Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Onur ATAKİŞİ Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Hidayet Metin Erdoğan Kafkas Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 1300-6045 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler SCI-Expanded
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2013
Cilt / Sayı / Sayfa 19 / 0 / 153–160 DOI 10.9775/kvfd.2012.8440
Makale Linki https://doaj.org/article/cdecb80215cb4762b052aca12647f1c5
Özet
Bu çalışma Karsta iki sürüde 2009 kuzulama sezonunda doğan kuzularda doğum ağırlığı, cinsiyet, doğum tipi, kuzulama sezonu, anne doğum sayısı ve sağlığının neonatal (yaşamın ilk 4 haftası) ve sonraki (yaşamın ilk 5-12 haftalık kısmı) dönemlerde hastalık ve ölümler üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla tasarlandı. Doğum ağırlığı, cinsiyet, doğum tipi ve kuzulama sezonu ve anne doğum sayısı ve sağlık durumu içeren risk faktörlerinin göre hastalık veya ölüm oran ve risk farklılıklarını belirlemek için EPI INFO 6 kullanıldı. Tüm karşılaştırmalarda önemlilik seviyesi P<0.05 olarak kabul edildi. Düşük doğum ağırlığı grubunda olan kuzuların hem neonatal hastalık ve ölüm oranları (sırasıyla %33.3 ve %48) hem de riskleri orta doğum ağırlığı (hastalık için %18.9, X2=10.4, OR=3.9 ve ölümler için %1.6, X2=32.5, OR=30) ve yüksek doğum ağırlığı (hastalıklar için %9.8, X2=26.9, OR=8.5 ve ölümler için %1.2, X2=46.5, OR=42.7) gruplarına göre önemli seviyede (sırasıyla P<0.01 ve P<0.001) yüksek bulundu. Kış sezonunda doğan kuzuların neonatal ölüm oran (%9.2) ve riski ilkbahar sezonunda doğanlara göre (%1.8, X2=9.6, ve OR=5.5) önemli seviyede (P<0.01) yüksek bulundu. İlk doğumunu yapan annelerden doğan kuzuların neonatal hastalık oran (%29.6) ve riski 2. (%13.9, X2=6.4, OR=2.6) ve 3. doğumunu (%11.1, X2=7.8, OR=3.3) yapan annelerden doğan kuzulara göre önemli seviyede (sırasıyla P<0.05 ve P<0.01) yüksek bulundu. Benzer şekilde, ilk doğumunu yapan annelerden doğan kuzularının neonatal ölme oranı (%14.8) ve riski 2. (%2.9, X2=9.3, O=5.7), 3. (0%, X2=14.1) ve 4. (%2.4, X2=4.2, OR=6.9) doğumunu yapan annelerden doğan kuzulara göre önemli seviyede (sırasıyla P<0.001, P<0.001 ve P<0.05) yüksek bulundu. Herhangi bir hastalığa maruz kalan annelerden doğan kuzuların neonatal hastalanma oranı (%64.7) ve riski sağlıklı olan annelerden doğan kuzulara göre (%13.8, X2=30.38, OR=11.4) önemli seviyede (P<0.001) yüksek bulundu. Bu çalışmada kuzu hastalık ve ölümleri için en önemli risk faktörlerinin doğum sezonu, anne doğum sayısı, doğum ağırlığı ve annenin sağlık durumunun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, bu faktörler üzerine odaklanarak zamanında sağlık ve sevk-idare önlemlerinin sağlanması kuzu hastalık ve ölüm oranlarını azaltmak için gereklidir.
Anahtar Kelimeler